Groen Erfgoedzorg

Planvorming

Beheervisie en beheerplan

Uit de analyses en waardestelling van de onderzoeken wordt duidelijk hoe de historische gelaagdheid van de tuin of het park in elkaar zit en wat hierin de meest waardevolle elementen zijn. Nu kan een visie ontwikkeld worden voor de instandhouding en het beheer. Deze visie is dus gebaseerd op een onderbouwde keuze, op grond van een analyse en waardering van de resultaten van het tuinhistorisch onderzoek en de inventarisaties van natuurwaarden, de waterhuishouding en de bodem. Maar ook de recreatieve en belevingswaarden en de wensen van belanghebbenden worden in deze visie meegenomen. Een beheervisie wordt meestal voor een langere periode (12 tot 18 jaar) opgesteld. 

De beheervisie wordt concreet uitgewerkt in het beheerplan. Dit beheerplan beschrijft alle uit te voeren beheer-, herstel en onderhoudswerkzaamheden over een bepaalde periode (vaak voor 6 jaar). In de praktijk worden beide begrippen, de beheervisie en het beheerplan, vaak door elkaar gebruikt of samengevoegd en ook wordt soms gesproken over een instandhoudingsplan. Een beheervisie en beheerplan wordt meestal opgesteld door de opdrachtgever samen met zijn adviseur. Monitoring en evaluatie na uitvoering van de werkzaamheden kan vervolgens leiden tot aanpassing of bijstelling van het beheerplan en de beheervisie.

Herstelplan

Bij grotere herstelwerkzaamheden wordt vaak een apart herstelplan gemaakt. Hierin wordt omschreven welke keuzes er gemaakt worden bij de restauratie, hoe de restauratiewerkzaamheden moeten worden uitgevoerd en welke materialen worden toegepast. De Restauratieladder kan bij het maken van deze keuzes een zinvol hulpmiddel zijn.  

Nieuwe ontwikkelingen

De tijd in historische tuinen en parken staat niet stil. In iedere tijdsperiode wordt er weer invulling gegeven aan nieuwe lagen. Het gebruik is veranderd, de eisen aan tuin en park met betrekking tot toegankelijkheid, parkeerruimte, wooncomfort, belevingswaarde, onderhoud, ontwikkelingsmogelijkheden, vragen om een aanpassing. Deze wensen tot verandering in groen erfgoed staan vaak op gespannen voet met de wens tot instandhouding. Toch zal er met oog op de continu├»teit ruimte moeten zijn voor ontwikkeling. Ook in het verleden werden regelmatig kleine en grote veranderingen doorgevoerd die nu als historische laag worden gewaardeerd en beschermd. 

De basis voor aanpassing of verandering vormt een goed uitgewerkt inrichtingsplan en visie waarin op basis van de waardering van de huidige cultuurhistorische en ecologische waarden keuzes en afwegingen worden gemaakt en beargumenteerd en waarvoor een vergunning wordt verkregen. In een goed plan snijdt het mes vaak aan twee kanten: versterking van de cultuurhistorische kwaliteit door bijvoorbeeld restauratie van monumentale elementen en gelijktijdig aanpassingen en verbeteringen aanbrengen die, passend binnen de historische context, de tuin weer een generatie verder kunnen brengen.   


In een beheervisie en beheerplan worden de keuzes voor de instandhouding bepaald en vastgelegd


Ook nieuwe ontwikkelingen zijn mogelijk als de waardenstelling hiertoe ruimte biedt


Beheertypes overzichtelijk weergegeven geeft meer inzicht in de te behalen doelen.

De volgende stap in het proces is hierna uitgewerkt:

> Uitvoering